
امروز فرصتی پیش امد تا نگاهی دیگر به کتاب "وسائل الشیعه " شیخ حر عاملی، بیندازم . از آنجایی که ذهنیت اخیرم در مطالعاتم موضوع خانواده و ... اینها بود این شد کمی جهت جستجو را به همین سمت هدایت کردم . جلدی که قسمت هایی از اون را مطالعه کردم جلد 14 و کمی هم جلد 15 این کتاب ارزشمند بود .
3 مورد حدیث بیشتر نظرم رو جلب کرد که احساس میکنم بیشتر مورد نیاز هستند تا هم سن و سال های جوانم به اونها توجه کنند .این 3 مورد عبارتند از :
قال النبّی (ص):
اِنّما المَراةُ لُعبةٌ مَن اتّخذها فلا یُضبها(وسایل الشیعه جلد 14 ص 119)
پیامبر گرامی فرمود: زن لعبت است، هر کسی زن گرفت او را ضایع نگرداند. ( لعب به معنی دلبر و معشوق )
قال النبّی (ص):
من تزوج امراة لمالها وکله الله الیه، و من تزوجها لجمالها رای فیها ما یکره، و من تزوجها لدینها جمع الله له ذلک.(وسائل الشیعه، ج 14، ص 31)
هر که با زنی به خاطر مالش ازدواج کند، خداوند او را به مال وی واگذار میکند، و هر که با او به خاطر جمال و زیبائیاش ازدواج نماید، در او چیزی را که خوشایند او نیست، خواهد دید، و هر که با وی به خاطر دینش ازدواج کند، خداوند تمامی این مزایا را برای او جمع میکند.
قال امیرالمؤمنین علی علیه السلام:
لا تغالوا بمهور النساء فتکون عداوة.(وسائل الشیعه، ج 15، ص 11)
مهریه زنها را سنگین نگیرید که موجب کدورت و دشمنی گردد.
دقت کنیم که زوج ها برای آرامش بخشی به یکدیگر در وهله اول باید نیازهای یکدیگر را بشناسند و سعی بر ارضای نیازهای یکدیگر کنند.محبت به همسر و احترام به او را از یاد نبریم ...

مطمئنا شما درباره فوائد یک ازدواج سالم و برپایه مفاهیم زیبای اسلام و نیز رهنمود های کتاب اسمانی مان در خصوص اخلاق زندگی اندیشیده اید . بار ها در این وبلاگ از مزایای اجتماعی آن صحبت کرده ام که مطمئنا اولین کسی که از انها بهره مند میشود خود فرد در خانواده است .زمانی كه در جامعه درصد افرادی كه در یك ازدواج سالم هستند ، بیشتر شود، مزایای بیشماری نیز به همراه آن به اجتماع وارد میشود. بد نیست اشاره ای کنم به آیه شریف "وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُم مِّنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِّتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُم مَّوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ " (سوره روم ایه 21)
«و از نشانههاى او اينكه از [نوع] خودتان همسرانى براى شما آفريد تا بدانها آرام گيريد و ميانتان دوستى و رحمت نهاد آرى در اين [نعمت] براى مردمى كه مىانديشند قطعا نشانههايى است»
بنظرم موارد زیر از نمونههای فوائد اجتماعی ازدواج سالم میباشد:
کاهش بیماری های روانی و فشار های روحی که تاثیر زیادی در روابط اجتماعی شهروندان دارد.
دارا بودن شهروندان سالم از نظر احساسی.
بالا رفتن درصد افراد تحصیلكرده .
كاهش خشونتهای خانوادگی.
كاهش آمار جرم و جنایت.
كاهش بارداری در در سنین نوجوانی .
كاهش میزان ارتكاب به جرم در جوانان و نوجوانان .
کاهش میزان مهاجرت .
افزایش ارزش داراییهای افراد.
كاهش نیاز به خدمات مشاوره خانوادگی.
البته اینها موارد معدودی از مزیت های اجتماعی یک ازدواج سالم است . نکته مهم دیگری هم وحود دارد که در ابتدا اشاره کوتاهی به ان داشتم و آن "استمرار" این ازدواج سالم بر پایه اصول اخلاق در اسلام است . از این موضوع در نوشته دیگر , بیشتر صحبت خواهم کرد .
نيكوترين همسر از نگاه قرآن قرآن از همسر خوب و نيكو به خير تعبير كرده است. خير به معناي چيزي است كه گرايش و رغبت همگاني بدان وجود دارد. به اين معنا كه همسر خوب كسي است كه از نظر همگان مورد تاييد و توجه است و هر كسي آرزو دارد داراي چنين همسري باشد. زيرا ملاك هاي انساني را چنان فراهم آورده كه هر كسي به طور طبيعي آن را مي ستايد و مي پسندد. از نظر زيبايي، انساني طبيعي و در حد اعتدال كامل است و نقص وعيبي در ظاهر وي نيست. از نظر بينشي و نگرشي و اخلاق فردي و رفتار اجتماعي نيز در مسير تكاملي انسان قرار دارد و اصول و مباني فطري را در خود بروز و ظهور داده است. نمونه هاي عيني آن را قرآن در آسيه (س) و مريم دختر عمران(س) در ميان زنان و حضرت ابراهيم(ع) و ديگر پيامبران(ع) در ميان مردان مطرح مي كند. در اين ميان پيامبر اكرم(ص) الگوي برتر در ميان مردان است . در آيات و سوره هاي چندي به الگوي ديگري به عنوان خانواده برتر و نمونه اشاره شده است كه از هر نظر در كمال بينشي و نگرشي و رفتاري هستند.
قرآن زندگي خانوادگي را بهترين و كامل ترين نوع زندگي برمي شمارد و آن را براساس فطرت و غريزه طبيعي انسان مي داند و هرگونه زندگي در بيرون از چارچوب زندگي خانوادگي را زندگي ناقص و معيوب قلمداد مي كند، زيرا در تحليل قرآني از همان آغاز آفرينش مرد، جفت و زوجي براي همسري وي از نفس و جانش آفريده شده كه افزون بر نيازهاي روحي و رواني و جنسي، زمينه تكامل و كمال يك ديگر را فراهم مي آورند.
زن و مرد در زندگي دنيوي خويش موجوداتي وابسته به يكديگر هستند و مرد به عنوان قوام و ستون زن و همسر خويش شناخته مي شود كه بدان تكيه كرده به كمال خويش مي رسد. بر اين اساس قرآن همسر خوب و نيكو و زندگي خانوادگي را خير مي شمارد. (نساء آيه 19) و در آيه 221 سوره بقره همسران مؤمن را به عنوان خير برتر از هر همسر ديگر مي شمارد؛ زيرا زن مؤمن به جهت ايمان و رفتارهاي برخاسته از آن مي تواند مرد را به كمال خويش برساند
قرآن با شناخت مساله علاقه ها و گرايش هاي بشر به زيبايي خواهی اشاره مي كند كه زيبايي هر چند ملاك و معياري مهم در انتخاب همسر است ولي نبايد زندگي خود را تحت الشعاع آن قرار داد . از وي خواسته شده كه هرگاه ميان دو شخص زيباي مومن و زيباروي شگفت انگيز غيرمومن قرار گرفت، زيباروي مومن را برگزيند.
قرآن براي همسري كه بتوان وي را خير و نيكو دانست معيارهايي را بيان مي كند. يكي از مهم ترين اين معيارها غير از حسن و زيبارويي (بقره آيه 221 و احزاب آيه 52) ايمان به خدا (بقره آيه 221 و تحريم آيه 5) است؛
معيار ديگري كه قرآن در همسران به عنوان خير مطرح مي كند اطاعت از فرمان هاي خداوند است. (تحريم آيه 5) همسري كه مطيع فرمان هاي الهي است در حقيقت كاري برخلاف اصول اخلاقي و هنجاري انجام نمي دهد و در مسير تكاملي حركت مي كند.
رسول خدا(ص) مى فرمايد:
دختران باكره مانند ميوه هاى روى درختانند اگر بموقع چيده نشوند, اشعه آفتاب آنها را فاسد مى كند و وزش باد آنها را پراكنده مى سازد; همچنين دختران وقتى به حد بلوغ رسيدند و مانند زنان, در خويشتن تمايل جنسى احساس كردند, دارويى جز ازدواج ندارند و اگر همسر نگيرند, از فساد ايمن نيستند, چرا كه بشرند و بشر از خطا و لغزش مصون نيست.))
در اين حديث, حضرت(ص) تشبيه بسيار لطيف و دقيقى فرموده است. همانطور كه ميوه نه در زمانى كه كال و نارس است, بايد چيده شود و نه زمانى كه بپوسد و فاسد شود, دخترى كه نتواند شوهر را درك كند و از وظايف همسردارى عاجز باشد و نتواند قبول مسووليت كند, ميوه كال و نارسى است كه هنوز بايد روى درخت (خانه پدر) بماند تا گذشت زمان او را رسيده و شيرين كند و باز اگر دخترى نشاط و طراوت جوانى را از دست بدهد و ازدواج نكند, در حقيقت همان ميوه روى درخت مانده اى است كه هر چه بيشتر بماند بر افسردگى و پژمردگيش افزوده مى شود.
خانم ... از اهواز براى ما مى نويسد:
((هفده ساله بودم. كاردانى, هنرمندى و مديريت من زبانزد همه بود. پس از برگشتن از مدرسه و انجام تكاليف خود به كمك مادرم مى شتافتم ... نزديك به پايان دوره متوسطه بودم كه خواستگارانى به منزل ما رفت و آمد مى كردند, اما همه آنها با يك پاسخ روبرو مى شدند: ((نه, دختر ما هنوز كم سن است, ما آمادگى نداريم و ...)) چند سالى همينطور گذشت تا اينكه برادرم شهيد شد, شهادت او آنچنان پدر و مادرم را داغدار كرد كه از آينده من غافل شدند. سن من بالا رفته و اضطراب و افسردگيهايم افزايش يافته است, آينده ام نامعلوم است; اكنون كه 27 سال دارم, كمتر كسى به خواستگاريم مىآيد, احساس مى كنم كه نياز به پشتوانه روحى و همسرى دارم كه به او محبت كنم و از او محبت ببينم ... از شما مى خواهم به پدران و مادران سفارش كنيد تا نيازهاى روحى ـ روانى فرزندانشان را دريابند و از سختگيريها و پندارهاى نادرست پرهيز كنند.))

آنچه پیش رو دارید، مجموعهای است از پندها و نصایح مقام معظم رهبری به زوجهای جوانی كه توفیق یافتهاند عقد ازدواجشان را با انشاء ایشان متبرك كنند و در آغاز زندگی از سرچشمه فیض و حكمت آن عالم عارف بهره گیرند... ایشان در مقام پدری مهربان، اندیشمندی دورنگر و حكیمی ژرفاندیش، قبل و بعد از خواندن خطبه عقد، پندهای آمیختهای از حكمتهای نظری و عملی را با زبان ساده و صمیمانه بهسان شربتی در زندگی اهل ایمان برایشان تدارك دیده و حكیمانه كام تشنه آنها را گوارا ساخته است .
ازدواج آسمانی
پیامبر(ص) به دخترش فرمودند: دخترم حق تعالی در حق علی(ع) هفت خصلت مرا عطا كرده است: او اول كسی است كه با من از قبر بیرون میآید، اول كسی است كه با من بر صراط میایستد و خطاب میكند به آتش جهنم كه این را بگیر و آن را بگذار، اول كسی است كه با من جامه میپوشد، اول كسی است كه با من در جانب راست عرش میایستد، اول كسی است كه با من در بهشت را میزند، اول كسی است كه با من در درجات علیین ساكن میشود و اول كسی است كه با من از شراب بهشت مینوشد. فاطمهجان! اگر علی(ع) در دنیا مالی ندارد، در آخرت عظمت و جلال دارد، سینه او مملو از علم الهی است و خداوند عالم، او را به صفت و هیأت حضرت آدم(ع) آفریده است. با دستان بلند خود، دشمنان خدا و دشمنان مرا به قتل میرساند و حق تعالی به بركت او دین مرا غالب خواهد كرد و از صلب او دو جوان بهشتی متولد میشوند كه عرش الهی آنان را تا قیامت زینت خود قرار میدهد. دختر رسول خدا(ص) كه از سخنان پدر سخت در سكوت عمیق فرو رفت، آثار شعف و خشنودی از رخسارهاش آشكار شد و گفت: «جز علی(ع)، كسی را برای ازدواج اختیار نمیكنم!»
مهریه كه كسی را خوشبخت نمیكند... بلكه روش شرعی، انسانها را خوشبخت میكند. محبت هم به این چیزها بستگی ندارد.چـرا اصـرار بـر 14 سكـه
اینكه میبینید ما گفتیم 14 سكه بیشتر را عقد نمیكنیم، نه برای این است كه چهارده سكه بیشتر اشكالی در ازدواج ایجاد میكند. خیر. چهارده هزار سكه هم باشد، ازدواج اشكالی ندارد. فرقی ندارد. این برای این است كه آن جنبه معنوی ازدواج، غلبه پیدا كند بر جنبه مادی. مثل یك تجارت و معامله نباشد. داد و ستد مادی نباشد. اگر تشریفات را كم كردید، جنبه معنوی تقویت خواهد شد. مهریه هر چه كمتر باشد، به طبیعت ازدواج نزدیكتر است، چون طبیعت ازدواج معامله كه نیست، خرید و فروش كه نیست، اجاره دادن كه نیست، زندگی دو انسان است. این ارتباطی به مسائل مالی ندارد. ولی شارع مقدس یك مهریهای را معین كرده كه باید یك چیزی باشد. اما نباید سنگین باشد. باید عادی باشد جوری باشد كه همه بتوانند انجام دهند. در ازدواج، آنچه كه اتفاق میافتد، یك حادثه و پیوند انسانی است، نه یك معامله پولی و مالی، اگرچه یك مالی هم در بین هست در شرع مقدس اسلام، آن مال جنبه نمادین دارد. جنبه رمزی دارد. خرید و فروش و بده بستان نیست.
مهرم حلال،جانم خلاص
گاهی اوقات مرد آنچنان است كه زن هر چقدر هم مهریه داشته باشد میگوید: مهرم حلال، جانم خلاص. هر چقدر كه پول در این طور مسائل كمتر باشد، عنصر مادی بیرون بشود، عنصر انسانی تقویت میشود و محبت بیشتر میشود. بعضیها خیال میكنند مهریه سنگین به حفظ پیوند زناشویی كمك میكند. این خطاست. اشتباه است. اگر خدای ناكرده این زن و شوهر نااهل باشند، مهریه سنگین هیچ معجزهای نمیتواند بكند. هیچ كس با مهریه بالا خوشبخت نشد. اینهایی كه خیال میكنند اگر مهریه نباشد ازدواج دخترشان متزلزل خواهد شد، اینها اشتباه میكنند. ازدواج اگر چنانچه با محبت بود، با وضعیت درست بود، بیمهریه هم متزلزل نمیشود. ولی اگر چنانچه بر مبنای خباثت و زرنگی و كلاهبرداری و فریب و این چیزها بود، مهریه هر چقدر هم كه زیاد باشد، مرد بدجنس زورگو، كاری خواهد كرد كه بتواند از زیر بار این مهریه هم فرار كند. بعضیها میگویند ما مهریه را سنگین میكنیم برای اینكه مانع طلاق بشویم. این خیلی خطای بزرگی است.
هیچ مهریه سنگینی مانع از طلاق نمیشود و نشده است. آن چیزی كه مانع طلاق میشود، اخلاق و رفتار و رعایت موازین اسـلامی است.چشم و همچشمی و معضل جهیزیه
خانوادهها روی چشم و همچشمی، جهیزیه را برای خودشان یك معضل میكنند. بعد كه این معضل را خودشان به یك نحوی تحمل كردند، تازه نوبت دیگران است كه رنج این معضل را ببرند. برای خاطر اینكه وقتی شما در جهیزیه دخترتان این همه وسایل درست كردید، بعد كسانی كه دیدند، تكلیف آنها چیست؟ این چشم و همچشمیها، آخر به كجا خواهد رسید؟ این همان مشكلاتی است كه درست خواهد شد. اسلام میخواهد اینها نباشد.(خطبه عقد 16 خرداد 73)
بعضیها سعی میكنند كه برای جهیزیه بزنند روی دست همه قوم و خویشها و همسایهها و دوست و آشناها كه این هم اشتباه است... باید نگاه كنید، ببینید كه چه چیزی درست است؟ چه چیزی حق است و آن را انجام بدهید. چه چیزی حق است؟ یك خانواده دو نفره یك وسایلی لازم دارند كه زندگی سادهای داشته باشند. (خطبه عقد سوم آبان 79)